Khi mong muốn của cha mẹ không chỉ dành cho con.
Nghe thì rất đơn giản, vì nếu trả lời nhanh, ai cũng có thể nói những điều rất đẹp như mong con hạnh phúc, mong con khỏe mạnh, mong con trở thành một người tốt, nhưng càng ở gần con mỗi ngày, càng quan sát cách mình phản ứng với con trong những tình huống rất nhỏ, tôi càng nhận ra những điều mình thực sự mong muốn… có thể không giống như những gì mình vẫn nghĩ.
Khi con chậm, tôi sốt ruột. Khi con không tập trung, tôi khó chịu. Khi con làm sai, tôi muốn sửa ngay. Khi con không nghe lời, tôi muốn con phải nghe. Những phản ứng đó diễn ra rất nhanh, gần như tự động, đến mức tôi không kịp nhận ra rằng đằng sau chúng không chỉ là mong con tốt lên, mà còn là một nhu cầu khác – một nhu cầu rất cá nhân.
Tôi bắt đầu tự hỏi: nếu thật sự chỉ mong con hạnh phúc, thì tại sao mình lại khó chịu khi con làm mọi thứ theo nhịp của con? Nếu thật sự chỉ mong con trở thành chính mình, thì tại sao mình lại muốn con làm theo cách mà mình cho là đúng?
Và rồi tôi nhận ra một điều không dễ chấp nhận: tôi muốn con nghe lời, không hẳn vì điều đó luôn đúng với con, mà vì khi con nghe lời, tôi cảm thấy mình kiểm soát được mọi thứ; tôi muốn con làm đúng, không chỉ vì con cần học, mà vì khi con làm đúng, tôi cảm thấy mình là một người mẹ đủ tốt; tôi muốn con cư xử “đúng mực”, không hoàn toàn vì con, mà vì tôi sợ người khác đánh giá.
Trong tâm lý học, đặc biệt là các lý thuyết phân tâm và hệ thống gia đình, có một điều được nhắc đến rất rõ: cha mẹ không chỉ nuôi con, mà còn vô thức “đặt” lên con những điều chưa được giải quyết trong chính mình, từ những nỗi sợ, những kỳ vọng cho đến những tiêu chuẩn mà mình từng lớn lên cùng, và nếu không nhận ra điều đó, chúng ta rất dễ nhầm lẫn giữa việc đang dạy con và việc đang cố làm cho bản thân mình yên tâm.
Điều này không có nghĩa là mọi mong muốn của chúng ta đều sai, mà là nếu không đủ tỉnh táo, chúng ta sẽ không còn phân biệt được đâu là điều con cần, và đâu là điều mình cần.
Nếu bạn thử dừng lại một chút và tự hỏi “mình thực sự mong muốn gì ở con?”, có thể bạn sẽ thấy không chỉ có một câu trả lời, và trong số đó, sẽ có những điều rất thật cũng rất cần được nhìn lại. Vì đôi khi, điều con cần không phải là trở thành người mà bạn mong muốn, mà là được lớn lên mà không phải gánh thêm những mong muốn đó.
Tác giả bài viết
Bài viết liên quan
Tại sao con không chia sẻ với mẹ?
Khi mỗi lần nói ra đều bị phán xét hoặc sửa sai, trẻ sẽ chọn im lặng. Muốn con mở lòng, điều quan trọng không phải là hỏi đúng, mà là trở thành người đủ an toàn để con muốn chia sẻ.
Tôi đã trở thành mẹ theo cách tôi từng ghét nhất
Một buổi sáng bình thường lại trở thành khoảnh khắc tôi mất kiểm soát với con chỉ vì chuyện nhỏ. Sau đó, tôi nhận ra mình đang lặp lại những điều từng làm mình tổn thương khi còn nhỏ. Bài viết là hành trình nhìn lại phản ứng của chính mình, hiểu vì sao trẻ “cãi” và điều gì thực sự đang diễn ra phía sau. Từ đó, tôi bắt đầu học cách dừng lại để kết nối với con, thay vì chỉ cố kiểm soát.
Bẫy bắt ý tưởng: khi dân sáng tạo ngừng cầu nguyện trước nàng thơ
Trong giới sáng tạo, có một ảo tưởng lãng mạn nhưng cực kỳ độc hại: Rằng ý tưởng là những tia chớp thần thánh, chỉ giáng xuống đầu khi ta đang nhâm nhi cà phê trong một chiều mưa, hoặc khi "nàng thơ" (muse) bất chợt gõ cửa. Tư duy này biến người làm sáng tạo thành những kẻ ăn mày thụ động, chắp tay cầu nguyện sự thương xót của cảm hứng.
Không phải ai cũng cần lời khuyên, đôi khi họ chỉ cần được lắng nghe
Khi một người nói về trải nghiệm của họ, người còn lại thường phản hồi bằng một chữ “nhưng”. Kiểu như “anh hiểu em buồn, nhưng…”, “em biết chuyện đó khó, nhưng…”. Cái “nhưng” này nghe có vẻ vô hại, nhưng nó tạo ra một sự phủ định rất rõ ràng: trải nghiệm của bạn đang được chấp nhận, nhưng không hoàn toàn.
