Nhiều bậc cha mẹ thường cảm thấy yên tâm khi con mình học tốt ở cấp 3, có thành tích cao và tốt nghiệp với bảng điểm đẹp. Tuy nhiên, một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Xã hội thuộc Đại học Michigan cho thấy mọi chuyện không đơn giản như vậy.
Theo nghiên cứu này, khoảng 20% học sinh từng học tốt ở năm cuối cấp 3 lại không đạt được những mục tiêu mà họ từng đặt ra khi bước sang tuổi 26. Điều đó cho thấy thành tích ở trường phổ thông không phải lúc nào cũng là yếu tố dự đoán chính xác cho thành công sau này.
Thành công ở tuổi thiếu niên không đảm bảo tương lai thuận lợi
Nghiên cứu mang tên Monitoring the Future theo dõi hơn 2.900 thanh niên. Những người tham gia được khảo sát lần đầu khi họ 18 tuổi – thời điểm chuẩn bị tốt nghiệp trung học – và sau đó tiếp tục được theo dõi khi họ ở độ tuổi 21–22 và 25–26.
Mục tiêu của nghiên cứu là xem liệu những người từng có kết quả học tập tốt ở trường trung học có tiếp tục phát triển thuận lợi trong cuộc sống trưởng thành hay không.
Kết quả cho thấy thực tế phức tạp hơn nhiều so với những gì người ta thường nghĩ.
Một phần không nhỏ người trẻ gặp khó khăn khi trưởng thành
Khi những người tham gia nghiên cứu bước sang tuổi 26, dữ liệu cho thấy:
29% chưa đạt được sự độc lập tài chính, nghĩa là họ chưa thể tự trang trải cuộc sống của mình mà không cần sự hỗ trợ từ gia đình hoặc bạn đời.
21% không đạt được mục tiêu học tập đã đặt ra trước đó, chẳng hạn như tốt nghiệp các chương trình cao đẳng hoặc đại học.
Những con số này cho thấy việc chuyển từ giai đoạn học sinh sang cuộc sống trưởng thành có thể phức tạp hơn nhiều so với tưởng tượng.
Sự chuyển tiếp sang tuổi trưởng thành không hề dễ dàng
Theo giáo sư tâm lý học phát triển John Schulenberg, trưởng nhóm nghiên cứu, điều đáng chú ý là sự thay đổi này khá khó đoán.
Trước đây, nhiều người tin rằng nếu một học sinh đang có thành tích tốt ở trường trung học thì con đường phía trước của họ cũng sẽ tiếp tục thuận lợi. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy điều đó không phải lúc nào cũng đúng.
Một phần lý do có thể đến từ sự khác biệt trong cách xã hội hỗ trợ người trẻ bước vào đời. Ở một số quốc gia châu Âu, nhiều thanh niên tham gia các chương trình học nghề hoặc thực tập có định hướng rõ ràng, giúp họ chuyển tiếp vào thị trường lao động dễ dàng hơn.
Trong khi đó, nhiều thanh niên ở Mỹ phải tự tìm đường cho mình sau khi tốt nghiệp, điều này đôi khi khiến quá trình trưởng thành trở nên khó khăn hơn.
Khi những người từng gặp khó khăn ở trường lại phát triển tốt hơn sau này
Điều thú vị là câu chuyện không chỉ có một chiều.
Nghiên cứu cũng cho thấy nhiều người từng cảm thấy bị gò bó hoặc không hạnh phúc trong môi trường trung học lại phát triển tốt hơn khi bước vào cuộc sống trưởng thành. Khi có nhiều tự do hơn để lựa chọn con đường riêng, họ có thể tìm thấy những cơ hội và hướng đi phù hợp với bản thân.
Điều này cho thấy thành công không phải lúc nào cũng đi theo một lộ trình cố định từ trường học đến sự nghiệp.
Thành công trong cuộc sống có nhiều con đường khác nhau
Nghiên cứu này không theo dõi chi tiết mức độ ảnh hưởng của cha mẹ đối với thành công của con cái sau khi rời trường phổ thông. Tuy nhiên, nó gợi ý một điều quan trọng: thành tích học tập ở tuổi thiếu niên chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh lớn của cuộc đời.
Con đường trưởng thành của mỗi người có thể thay đổi theo thời gian, trải nghiệm và lựa chọn cá nhân. Vì vậy, việc học tốt ở trường chắc chắn là một lợi thế, nhưng nó không phải là yếu tố duy nhất quyết định thành công sau này.
Đôi khi, những bước ngoặt quan trọng của cuộc đời lại xảy ra sau khi chúng ta rời khỏi lớp học.
