Giá trị khi được nhìn nhận: không chỉ qua năng suất làm việc

Trong nhiều tổ chức lớn, không ít người từng có cảm giác mình chỉ là một con số trong hệ thống. Họ xuất hiện trên sơ đồ tổ chức với một chức danh cụ thể, và đôi khi lại trở thành một dòng trong kế hoạch tái cấu trúc của công ty. Phần lớn người đi làm đều đã từng có ít nhất một trải nghiệm khiến họ nhận ra rằng doanh nghiệp thực ra không quan tâm nhiều đến bản thân họ, mà chủ yếu quan tâm đến những gì họ có thể tạo ra.

Khoảnh khắc nhận ra điều đó có thể thay đổi hoàn toàn cách một người nhìn nhận nơi làm việc của mình. Nó ảnh hưởng đến niềm tin, mức độ gắn bó với công việc, mong muốn ở lại lâu dài và cả sức khỏe tinh thần. Một khảo sát tại Mỹ từng cho thấy chỉ khoảng một phần ba nhân viên cảm thấy thực sự gắn kết với công việc của mình. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc rất nhiều người đang làm việc trong trạng thái cảm thấy mình ít được nhìn nhận hoặc chưa được đánh giá đúng.

Ngược lại, khi nhân viên cảm thấy mình được cấp trên ghi nhận và hỗ trợ, sự gắn bó với công việc thường tăng lên rõ rệt. Khi một tổ chức thực sự coi trọng con người phía sau hiệu suất làm việc – không chỉ bằng lời nói mà còn bằng hành động cụ thể – môi trường làm việc có thể thay đổi theo hướng tích cực hơn rất nhiều.

Văn hóa doanh nghiệp cần bắt đầu từ con người

Trong kinh doanh, các mục tiêu như doanh thu, lợi nhuận hay tốc độ tăng trưởng thường được xem là thước đo thành công. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào những con số đó mà bỏ qua yếu tố con người, sự phát triển lâu dài của tổ chức sẽ rất khó bền vững.

Nhiều nhà lãnh đạo cho rằng muốn đạt được thành công ổn định, điều cần được ưu tiên trước tiên chính là con người và văn hóa doanh nghiệp. Khi một tổ chức đầu tư đúng mức vào môi trường làm việc, vào cách con người tương tác và hỗ trợ lẫn nhau, hiệu suất và kết quả kinh doanh thường sẽ cải thiện một cách tự nhiên.

Tâm lý học cũng chỉ ra rằng động lực làm việc của con người không chỉ đến từ tiền lương hay áp lực công việc. Theo thuyết tự quyết trong tâm lý học, con người thường có ba nhu cầu tâm lý quan trọng. Thứ nhất là cảm giác được chủ động và có quyền kiểm soát công việc của mình. Thứ hai là cảm giác mình có năng lực và đang làm tốt điều mình đảm nhiệm. Thứ ba là cảm giác được kết nối và thuộc về một tập thể.

Khi ba yếu tố này được đáp ứng, nhân viên thường cảm thấy có động lực hơn, làm việc hiệu quả hơn và gắn bó lâu dài hơn với tổ chức. Ngược lại, khi các nhu cầu này bị bỏ qua, nhiều người bắt đầu rơi vào trạng thái mất động lực, làm việc cầm chừng hoặc âm thầm tìm kiếm một nơi làm việc khác.

Vai trò của người lãnh đạo khiêm tốn

Một văn hóa làm việc tích cực không thể tồn tại nếu thiếu vai trò của lãnh đạo. Trong nhiều nghiên cứu về quản trị, những nhà lãnh đạo khiêm tốn thường được đánh giá là những người có khả năng xây dựng đội ngũ bền vững hơn.

Lãnh đạo khiêm tốn không có nghĩa là thiếu quyết đoán. Thay vào đó, họ là những người hiểu rõ điểm mạnh và điểm hạn chế của bản thân, biết trân trọng năng lực của người khác và luôn sẵn sàng lắng nghe những ý tưởng mới.

Phong cách lãnh đạo này giúp tạo ra một môi trường mà ở đó nhân viên cảm thấy an toàn khi chia sẻ ý kiến của mình. Họ có thể đặt câu hỏi, đề xuất ý tưởng mới hoặc thừa nhận sai sót mà không quá lo lắng về việc bị đánh giá tiêu cực. Khi cảm thấy được tôn trọng và tin tưởng, con người thường sẵn sàng đóng góp nhiều hơn cho tập thể.

Điều quan trọng là nhân viên thường chú ý đến hành động của lãnh đạo nhiều hơn lời nói. Khi các quyết định trong công việc thực sự phản ánh những giá trị mà tổ chức đề cao, niềm tin sẽ được xây dựng một cách tự nhiên. Một môi trường như vậy thường gắn kết hơn bất kỳ khẩu hiệu hay thông điệp truyền thông nội bộ nào.

Sự ghi nhận cần nhìn vào cả con người

Một trong những yếu tố quan trọng giúp nhân viên cảm thấy được trân trọng chính là cách tổ chức ghi nhận những đóng góp của họ. Trong nhiều công ty, việc khen thưởng thường chỉ tập trung vào kết quả cuối cùng như doanh số, chỉ tiêu hay thành tích cụ thể.

Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy khi nhân viên được ghi nhận không chỉ vì kết quả mà còn vì sự nỗ lực, tinh thần hợp tác và cách họ đóng góp cho tập thể, họ thường cảm thấy công việc của mình có ý nghĩa hơn.

Khi điều này trở thành một phần trong văn hóa doanh nghiệp, nhân viên không còn chỉ lo lắng về việc mình có đạt đủ chỉ tiêu hay không. Thay vào đó, họ bắt đầu cảm thấy rằng bản thân mình thực sự có giá trị trong tổ chức. Cảm giác này giúp giảm căng thẳng, tăng sự gắn kết giữa các thành viên trong nhóm và hạn chế tình trạng kiệt sức trong công việc.

Những thay đổi nhỏ có thể tạo ra khác biệt lớn

Trong môi trường làm việc, những giai đoạn thay đổi thường là thời điểm dễ khiến nhân viên cảm thấy bất an. Việc sắp xếp lại đội nhóm, điều chỉnh quy trình làm việc hoặc thay đổi vai trò công việc đều có thể khiến nhiều người lo lắng về vị trí của mình trong tổ chức.

Trong những tình huống như vậy, cách lãnh đạo giao tiếp với nhân viên trở nên rất quan trọng. Khi thông tin được chia sẻ sớm, rõ ràng và minh bạch, nhân viên thường cảm thấy an tâm hơn. Việc giải thích điều gì sẽ thay đổi và điều gì vẫn giữ nguyên, đồng thời khẳng định rằng năng lực và đóng góp của mỗi người vẫn được ghi nhận, có thể giúp duy trì niềm tin trong tổ chức.

Bên cạnh đó, các nhà lãnh đạo cũng cần chú ý đến những gì tổ chức đang thực sự khen thưởng. Nếu mọi sự ghi nhận đều chỉ gắn với kết quả cuối cùng, thông điệp vô hình mà tổ chức gửi đến nhân viên là kết quả quan trọng hơn con người. Ngược lại, khi những hành động như hỗ trợ đồng nghiệp, nỗ lực vượt khó hay sáng tạo trong công việc cũng được ghi nhận, văn hóa doanh nghiệp sẽ trở nên tích cực hơn.

Khi con người được nhìn nhận đúng giá trị

Cách một tổ chức đối xử với con người không chỉ là một yếu tố “nên có” trong quản trị. Nó là một lực ảnh hưởng mạnh mẽ định hình cách nhân viên nhìn nhận bản thân, công việc và tương lai của họ.

Khi nhân viên được trân trọng không chỉ vì kết quả mà còn vì chính con người của họ, niềm tin sẽ được củng cố, sự gắn bó với công việc sẽ sâu sắc hơn và sức khỏe tinh thần cũng được cải thiện.

Một tổ chức thực sự đặt con người làm trung tâm thường bắt đầu từ văn hóa tôn trọng cá nhân, được dẫn dắt bởi những nhà lãnh đạo biết lắng nghe và được củng cố bằng cách ghi nhận những đóng góp đa dạng của nhân viên.

Khi điều đó xảy ra, nhân viên không chỉ làm việc hiệu quả hơn. Họ còn cảm thấy mình được nhìn thấy, được hỗ trợ và có động lực mang toàn bộ khả năng của mình đến với công việc mỗi ngày.